REHABILITACJA (FIZJOTERAPIA) KONI

Fizjoterapia jest coraz częściej zalecana przez lekarzy weterynarii. Poszukiwana jest również przez coraz szersze grono właścicieli czworonogów. Zajmują się tym wykwalifikowani zoofizjoterapeuci na podstawie skierowania od lekarza weterynarii.

Od lat siedemdziesiątych znane są korzyści, jakie przynosi rehabilitacja w medycynie ludzkiej. Określenia „rehabilitacja” w stosunku do małych zwierząt w Polsce zaczęto używać od niedawna. Zaś w Stanach Zjednoczonych jej pozytywne oddziaływanie na zwierzęta stwierdzono już w latach osiemdziesiątych.

WSPÓLNIE Z WŁAŚCICIELEM
Fizjoterapia ma za zadanie wspomóc działania lekarza weterynarii w leczeniu chirurgicznym, jak i farmakologicznym. Wykonywane są przez wykwalifikowanego zoofizjoterapeutę. W większości wypadków im wcześniej zastosujemy techniki rehabilitacyjne tym lepszy będzie ich ogólny wynik.

Wskazaniem do fizjoterapii jest przyspieszenie powrotu do zdrowia i podniesienie jakości życia zwierząt m.in. po zabiegach operacyjnych ortopedycznych i neurologicznych oraz leczenie zachowawcze schorzeń aparatu ruchu i neurologicznych. Wskazana jest również jako profilaktyka u koni sportowych i pracujących w szkółkach, oraz w wieku starszym.

Fizjoterapia ma korzystny wpływ na cały narząd ruchu (na morfologię, fizjologię i metabolizm tkanek), tkanki otaczające (więzadła, mięśnie, ścięgna, powięzie, tkanki łączne), chrząstki i kości.

Właściciel i jeździec zwierzęcia zachęcany jest do czynnego uczestnictwa w procesie rehabilitacji. Instruowany jest przez fizjoterapeutę.

Oczekiwanymi efektami terapeutycznymi fizjoterapii są: zwalczanie bólu i stanów zapalnych, usprawnianie przepływu krwi i limfy, usuwanie obrzęków, usprawnianie odbudowy tkanki, ograniczenie napięcia mięśniowego, przykurczy mięśniowych, ścięgnowych i torebkowych, wzmacnianie siły mięśni, stymulacja układu nerwowego.

NA CO POMAGA
Niektóre schorzenia ze wskazaniem do fizjoterapii koni to:

• ochwat,
• odsednienia,
• skaleczenia,
• nagwożdzenia,
• zatraty,
• atrozy,
• nakostniaki,
• opoje,
• złamania lub pęknięcia kości,
• zapalenia i naderwania ścięgien i więzadeł,
• mineralizacja ścięgien,
• choroba poświąteczna,
• zwichnięcia, skręcenia, złamania,
• stany zapalne i zwyrodnieniowe stawów,
• przykurcze mięśni i/lub torebek stawowych,
• kolki,
• kaszel.

Przykładowo kilkutygodniowe unieruchomienie kończyny bez przeprowadzanej rehabilitacji może doprowadzić do osteoporozy, utraty zdolności ruchu stawów, skrócenia i stwardnienia więzadeł i ścięgien, utraty masy mięśniowej, zaburzeń czucia głębokiego. Dlatego tak ważne jest wczesne wprowadzanie fizjoterapii, jeszcze w trakcie leczenia zaburzeń aparatu ruchu naszych większych przyjaciół.

KORZYŚCI
Jakie korzyści terapeutyczne dają niektóre metody fizjoterapeutyczne:

Laseroterapia - przyspiesza regenerację uszkodzeń i stanów zapalnych tkanek miękkich, gojenie ran, odleżyn, ma działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, zwiększa unaczynienie i przyspiesza tworzenie się kostniny w miejscu złamania.

Magnetoterapia - przyspiesza zrost kostny i tworzenie nowych naczyń krwionośnych, działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo, przeciwobrzękowo, antyspastycznie. Można ją stosować już podczas okresu unieruchomienia kończyny.

Sonoterapia (ultradźwięki) – oddziaływanie przeciwbólowe, rozluźniające tkanki, zmniejszające napięcie mięśni, rozszerzające naczynia krwionośne, hamujące procesy zapalne, przyspieszające wchłanianie tkankowe. Przy użyciu ultradźwięków istnieje również możliwość podania leku do obszaru docelowego zwiększając jego wchłanianie w głąb – fonoforeza (w ten sposób podajemy głównie leki przeciwbólowe i przeciwzapalne np. w chorobie zwyrodnieniowej, zapaleniu ścięgien lub kaletek maziowych). Jest łagodniejszą formą fali uderzeniowej.

Elektroterapia – przy użyciu odpowiednich prądów pobudzamy mięśnie (zwiększamy zasięg ruchów, rozbudowa mięśni lub przeciwdziałanie ich osłabieniu w skutek nieużywania – elektrostymulacja), lub działamy rozluźniająco, przeciwbólowo (TENS), zmniejszamy obrzęki oraz skurcz mięśniowy. Za pomocą prądu stałego możemy wprowadzać do tkanek jony leków. Zabieg taki to jonoforeza.

Masaż – jego działanie uspokaja lub pobudza, zależne jest to od techniki i tempa masażu, oraz stanu pacjenta. Wskazaniem do stosowania są przewlekłe choroby mięśniowo-szkieletowe, restrykcje ruchowe, stany pooperacyjne, nadmierne i obniżone napięcie mięśniowe. Stosowany jest również jako zabieg przygotowujący do ćwiczeń lub traningu lub stosowany rozluźniająco po ćwiczeniach lub treningu. Masaż powoduje pobudzenie krążenia krwi i limfy, odprowadzanie obrzęków, zmniejszenie lub odpowiednio zwiększenie napięcia mięśniowego, pobudzenie przemiany materii, pobudzenie odżywienia kości i stawów, polepszenie czucia głębokiego, zmniejszenie wydzielania hormonów stresu.

Stretching – to leczenie ruchem. Ćwiczenia dzieli się na bierne (wykonywane przez terapeutę np. przez określony ruch w stawie w celu wywołania niewielkiego skurczu lub rozciągnięcia mięśni) i czynne (polegające na skurczu mięśnia, jaki wywoływany jest przez samo zwierzę). Ćwiczenia mają podstawowe znaczenie dla osiągnięcia lepszej ruchomości u pacjentów po zabiegach lub intensywnie trenujących. Zapobiegają powstawaniu zaników mięśniowych, przykurczów, zrostów pomiędzy tkankami miękkimi i kośćmi, zwiększają rozciągliwość mięśni. Służą zachowaniu lub odnowie czucia proprioceptywnego (głębokiego) i pamięci ruchowej.